73. rocznica pierwszej wywózki na Syberię

W niedzielę (10.02) obchodzimy 73. rocznicę pierwszej masowej wywózki obywateli polskich w głąb ZSRR. 10 lutego 1940 roku funkcjonariusze NKWD zabierali z domów całe rodziny – od niemowląt po starców – przede wszystkim osadników wojskowych, służby leśnej, urzędników państwowych, kolejarzy.

Z terenów przedwojennej Rzeczpospolitej według radzieckich archiwów deportowano wówczas około 140 tysięcy osób. 80 procent z nich stanowili Polacy, resztę głównie Białorusini i Ukraińcy. W sumie w latach 1940-41 Sowieci przeprowadzili cztery masowe deportacje obywateli przedwojennej Rzeczypospolitej.

Śledztwo dotyczące deportacji w głąb ZSRR obywateli polskich z okupowanego przedwojennego województwa białostockiego to największe i najdłuższe śledztwo prowadzone w białostockim oddziale Instytutu Pamięci Narodowej. Prokuratorzy IPN-u, a wcześniej Okręgowej Komisji Badania Zbrodni Przeciw Narodowi Polskiemu przez ponad 20 lat przesłuchali w charakterze świadków 3300 osób. Zebrano już blisko 100 tomów akt, każdy z nich liczy 200 kart.

Śledztwo ma charakter historyczny, nie uda się pociągnąć do odpowiedzialności sprawców deportacji. Priorytetem jest stworzenie bazy danych osób deportowanych z dawnego województwa białostockiego i i dokładne ustalenie ich liczby – podkreśla prokurator IPN Dariusz Olszewski. Komputerowa baza danych obejmuje w tej chwili ponad 12 tysięcy osób, a opracowano dopiero 1/3 akt. Wciąż trwa weryfikacja danych i zbieranie relacji pokrzywdzonych. Od lat trwa spór o liczbę wywiezionych.

Historycy bazując na danych z radzieckich archiwów określają liczbę deportowanych na 330 tysięcy, natomiast środowiska kombatanckie nawet na milion dwieście osób.

Nie ustają starania o pozyskanie materiałów archiwalnych z krajów byłego ZSRR. Jednak strony białoruska i rosyjska, mimo umowy regulującej pomoc prawną, bądź odmawiają wprost takiej pomocy, bądź stwierdzają, że akt w danej sprawie nie odnaleziono. Zaskoczeniem był fakt, że w ubiegłym roku władze Republiki Kazachstanu, w krótkim czasie po złożeniu wniosku, przekazały obszerne materiały dotyczące Polaków deportowanych do Kazachskiej SRS. Obecnie trwają tłumaczenia tych archiwaliów. radio.białystok.pl

Przeczytaj również

Punkty Nieodpłatnej Pomocy Prawnej Zgodnie z ustawą z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej oraz edukacji prawnej (t.j. Dz. U. z 2017r., poz.2030, z 2018r. poz. 1467), n...
Plac zabaw w Sojczynie Borowym Wielką radość sprawił dzieciom nowy plac zabaw, który pojawił się w Sojczynie Borowym dzięki działaniom Wójta Gminy Grajewo oraz okolicznym sołectwom....
Umowa na realizację kolejnego projektu podpisana Dziś Burmistrz Miasta Grajewo Dariusz Latarowski podpisał umowę na realizację projektu pn: Nasze Grajewo model wspólnotowego zarządzania rewitalizacją...
Rozpoczęła się budowa drugiej jezdni obwodnicy Szc... Rozpoczęła się budowa tzw. drugiej jezdni do już istniejącej obwodnicy Szczuczyna, elementu trasy S61 Via Baltica. We wtorek (16.10) na placu budowy w...

Zostaw odpowiedź

*

CommentLuv badge